แนวทางในการพัฒนากลุ่มยุวชนนำเที่ยว เพื่อการจัดการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืน ตำบลกื้ดช้าง อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่

Abstract

The purposes of research were to: (1) explore the community context and community based tourism management (2) develop the process of creating youth guides; and (3) propose guidelines to develop the youth guides for sustainable tourism by community management of Guedchang and Mae Ta Man community. The samples used in this research were the youth at Ban Mueang Gued and Ban Mae Ta Man, Guedchang sub-district, Mae Taeng district, Chiang Mai and they were obtained.

The findings revealed that (1) Ban Gued Chang was located in Mae Taeng National Reserved Forest. Therefore, it had plenty of natural resources, environments and landscape contributing to tourism. Ban Mae Ta Man had an outstanding tourism in local life and culture, including nature trails, product processing, local herbs, Akha tea and Akha swing festival. (2) The process of creating youth guides; the researcher practiced them by ice breaking, educating about tourism, training skills and creating touring program. After finishing the activities, the samples were tested by touring guideline programs. It was found that the average of the services of Ban Mueang Gued was 1.96 and Ban Mae Ta Man was 2.00 that meant a moderate level. (3) Regarding guidelines for sustainable tourism management the youth must be enhanced in 4 aspects of knowledge tourism which were natural resources and culture, community organization, management and tourism activities learning.

แนวทางในการพัฒนากลุ่มยุวชนนำเที่ยวเพื่อการจัดการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืน ตำบลกื้ดช้าง อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) เพื่อศึกษาบริบทชุมชนและการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน 2) เพื่อพัฒนากระบวนการสร้างกลุ่มยุวชนนำเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืนชุมชนกื้ดช้าง และชุมชนแม่ตะมาน กระบวนการสร้างยุวชนนำเที่ยวโดยเลือกกลุ่มตัวอย่างการเลือกกลุ่มตัวอย่างใช้เทคนิคเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ประกอบไปด้วย 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มเยาวชนที่อาศัยอยู่ในบ้านเมืองกื้ด และบ้านแม่ตะมาน ตำบลกื้ดช้าง อำเภอ 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนากลุ่มยุวชนนำเที่ยวเพื่อการจัดการท่องเที่ยวแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่

ผลการศึกษาพบว่า 1) ด้านบริบทของชุมชน 2 แห่ง ได้แก่ บ้านเมืองกื้ดช้าง ตั้งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่แตง พื้นที่ส่วนมากเป็นป่าไม้และภูเขาสูง จึงมีทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และภูมิประเทศอุดมสมบูรณ์ อันเอื้ออำนวยต่อการท่องเที่ยว ส่วนแม่ตะมานมีทรัพยากรการท่องเที่ยวโดดเด่นในด้านวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่น ได้แก่ การเดินศึกษาธรรมชาติเส้นทางอนุรักษ์rพันธุ์พืช การแปรรูปผลิตภัณฑ์โดยใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นชุมชน และการศึกษาพืชพันธุ์สมุนไพรท้องถิ่น เรียนรู้วัฒนธรรมการดื่มชาของชาวอาข่า และประเพณีโล้ชิงช้าของชนเผ่าในชุมชน 2) ด้านการพัฒนากระบวนการสร้างกลุ่มยุวชนนำเที่ยว พบว่า กระบวนการสร้างยุวชนนำเที่ยว ผู้วิจัยใช้กระบวนการพัฒนา อันประกอบด้วย (1) กิจกรรมละลายพฤติกรรม (2) อบรมความรู้เกี่ยวกับการนำเที่ยว (3) ฝึกทักษะการนำเที่ยว (4) การศึกษาดูงาน แบ่งปัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ฝึกทักษะการสร้างโปรแกรมนำเที่ยว (5) การศึกษาดูงาน แบ่งปัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้การจัดทำทัวร์นำร่อง หลังจากเสร็จสิ้นกิจกรรมพัฒนาแล้วผู้วิจัยได้ทดสอบความรู้และทักษะผ่านกิจกรรมทัวร์นำร่อง ผลการทดสอบความรู้ของกลุ่มยุวชนนำเที่ยวด้านการพัฒนากิจกรรมและโปรแกรมนำเที่ยว พบว่าในภาพรวม ยุวชนบ้านเมืองกื้ดในภาพรวมมีทักษะการให้บริการในระดับ “ปานกลางพอใช้” (ค่าเฉลี่ย 1.96) ส่วนบ้านแม่ตะมาน มีทักษะการให้บริการในระดับ “ปานกลางพอใช้” (ค่าเฉลี่ย 2.00) 3) สำหรับแนวทางการพัฒนากลุ่มยุวชนนำเที่ยวเพื่อการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืนพบว่าการเสริมความรู้ทั้ง 4 ด้านได้แก่ (1) ด้านทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรม (2) ด้านองค์กรชุมชน (3) ด้านการจัดการ (4) ด้านการเรียนรู้กิจกรรมท่องเที่ยวกระบวนการพัฒนากลุ่มยุวชนนำเที่ยว จะทำให้ยุวชนมีความรู้เกี่ยวกับชุมชนตนเอง และมีทักษะในการปฏิบัติสามารถนำเที่ยวตามบริบทพื้นที่ตนเองได้ สามารถสรุปได้ว่าการจัดการการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนคือ ทำให้เยาวชนเข้าใจถึงสถานการณ์และสภาพขององค์ประกอบการท่องเที่ยวโดยชุมชนทั้ง 4 ด้านที่ชุมชนมีอยู่ ได้แก่ ทรัพยากรธรรมชาติ ความช่วยเหลือองค์กรชุมชน การจัดการเรียนรู้ และการเรียนรู้กิจกรรมท่องเที่ยว